ԵՐԿՐԱՉԱՓՈՒԹՅԱՆ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԴԱՍԱԳՐՔԵՐԸ ԵՎ XIX ԴԱՐԻ ԵՐԿՐՈՐԴ ԿԵՍԻՆ ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԴՊՐՈՑՆԵՐՈՒՄ ԵՐԿՐԱՉԱՓՈՒԹՅԱՆ ԴԱՍԱՎԱՆԴՈՒՄԸ

##article.authors##

  • ՄԱՐԻԱՆՆԱ ՍՐԵՅԱՆ Ջանֆիդայի Է. Դաշտոյանի անվան միջնակարգ դպրոց

Հիմնաբառեր-:

Երկրաչափության հայերեն դասագրքեր, տասնիներորդ դարի երկրորդ կես, միջին և տարրական դասարաններ

Վերացական

Աշխատանքում  դիտարկվում  է 19-րդ  դարի  երկրորդ  կեսին  երկրաչափության  հայերեն դասագրքերի  ստեղծման հարցը: Ցույց  է  տրվում  այն ուսումնասիրությունները,  որոնք կատարվել  են հայ  մասնագետների  կողմից  դասագրքերը  կազմելիս: Ներկայացվում  են  դասագրքերի կազմվան հիմքում դրված  մեթոդները,  այն  նորամուծությունները,  որոնք  հենց  այս  շրջանում  են կատարվել, շեշտը  դնելով  գծագրերի  կիրառման վրա:

 Ներկայացվում է հայկական դպրոցներում երկրաչափության դասավանդման մեթոդիկայի պատմության  երկու հոսանքները, որոնք  մինչև XIX դարի ավարտը հրատարակված հայկական դասագրքերում  նկատվում էին:

Ցույց  է  տրվում, թե  ինչպես  են  հայ մեթոդիստները և առաջադեմ ուսուցիչները  ուսումնասիրել  եվրոպական և ռուսական առաջադեմ դպրոցների դասագրքերն ու փորձը: Հայերենով են թարգմանել այն ժամանակների լավագույն ֆրանսիական, գերմանական և ռուսական դասագրքերը: Եվ, վերջապես, ստեղծարար վերամշակելով ինչպես նախկին հայկական դասագրքերը այնպես էլ եվրոպական և ռուսական լավագույն դասագրքերը, ինչպես նաև հիմնվելով մաթեմատիկայի բնագավառում գիտական ձեռքբերումների վրա, հայ հեղինակները կազմել  են  մի քանի բնօրինակ դասագրքեր:

Հղումներ

Եգանյան Ա. Մ., Մաթեմատիկայի հայերեն դասագրքերը և մաթեմատիկայի դասավանդումը հայոց դպրոցներում VII դարից մինչև XIX դարի II կես: Երևան, 1960թ., 21 էջ։

Ոսկանյան Շ., Ուրվագծեր Արևմտահայ դպրոցի և մանկավարժական մտքի պատմության (1850-1920թթ.): Երևան, 2009թ․, 509 էջ։

Պետրոսյան Գ. Բ., Մաթեմատիկան Հայաստանում հին և միջին դարերում: Երևան, 1959թ., 438 էջ։

Սանթրոսյան Մ. Հ., Արևելահայ դպրոցը 19-րդ դարի 1-ին կեսին: Երևան, 1964թ., 445 էջ։

Ստեփանյան Մ. Մ., Մաթեմատիկայի հայերեն դասագրքերը և դասավանդման հարցերը հայկական դպրոցներում XIX դարի II կեսին: Երևան, 1973թ., 56 էջ։

##submission.downloads##

Հրապարակված

2026-05-28